De geschiedenis van de Orthodontie in Friesland volgens professor C. Booy:

"

C. Booy, ' tandarts uitsluitend voor orthodontie '

Nieuwestad 77, bij tandarts Van der Veen, 1947 – 1980 (eerste orthodontist in Friesland).

 

C. Booy, orthodontist, met kinderen

ďWat hebt u een aardige wachtkamerĒ, zeiden de moeders die met de kinderen meekwamen.

Zelf vond ik het maar een somber hok met een hoog raam dat uitkeek op een binnenplaatsje. Lucht was er nauwelijks te zien.

De rode geraniums, niet in de winter natuurlijk, probeerden enige fleur aan te brengen. Nee, het waren de tekeningen die bijna tot het plafond reikten. In latere jaren ontdekten moeders hun eigen jeugdproducten nog.

Mijn eerste patiŽnten waren de kinderen van de collega tandartsen; om mij te testen misschien. Orthodontie was landelijk zelfs onbekend in die dagen.

Tekening Janet Bijlsma voor C.Booy orthodontist

Maandag was mijn vaste zitdag, die de Universiteit van Groningen mij voor eigen praktijk toestond. 's Morgens vroeg met de trein, het waren toen na de oorlog andere tijden: soberder, eenvoudiger, Mijn vrouw assisteerde, op de fiets naar het station, koffertje met kaartsysteem in handdoeken achterop.

Toen we na tien jaar een Volkswagen Kever kochten vond ik het knap ver, een uur rijden door alle dorpen. 's Zomers niet zo erg. In Hardegarijp pikte ik weleens patiŽnten op. 's Winters spannend of het niet glad zou zijn. Zo vroeg, om 6 uur, werd er nog niet gestrooid. Eenmaal belandde ik bij de Wielen in de sloot. Met bouwvakkers reed ik mee naar Leeuwarden, trok droge kleren aan van collega Van der Veen en ging aan het werk.

  Nieuwestad 77 te Leeuwarden, praktijkpand C. Booy

PatiŽnten zou ik niet in de steek laten. Zij kwamen uit heel de provincie, ook van de eilanden. Die eilanders genoten voorrang. (Om eerlijk te zijn moet ik bekennen dat ik ťťn keer, toen de wachtkamer eens leeg was, de praktijk in de steek heb gelaten. Dat was op 3 februari 1954 om getuige te zijn van de legendarische finish van de Elfstedentocht. De broederlijk, schouder aan schouder groep van vijf of die winnend werden gediskwalificeerd. Goede reden?)

 

De zo gezellige wachtkamer groeide vol. Kinderen uit Sneek stonden om 7 uur op de stoep, als ik aankwam. Werden ze vlug geholpen, dan konden zij de trein terug nog halen om op tijd op school te zijn. De drukte groeide. Orthodontie werd meer bekend. Ik bleef de enige in Friesland voorlopig. Het ziekenfonds bood enige restitutie; mijn tarieven waren laag. Men vroeg wel eens: ďKost het nog wat?Ē Een eerste consult ging voor É 0,75. Er was alleen sprake van uitneembare beugels. De draden boog ik zelf, dan hoefde ik niemand iets te verwijten als het apparaatje niet goed zat. Grote moeite had ik later om mij aan het landelijk afgesproken tarief aan te passen. Het specialisme was in 1953 officieel ingesteld. Ik bracht in het midden: ďIn Friesland zijn de aardappelen ook goedkoper.Ē. Dat werd niet begrepen.

 

Vaste apparatuur, nu zo populair, stond toen nog in de kinderschoenen. Alle tanden en kiezen werden daarbij nog van een apart gemaakt metalen bandje / ringetje voorzien; tijdrovend. In Leeuwarden was daar geen tijd voor. Als vaste apparatuur beslist nodig was, sprak ik af dat ik Groningen te kunnen maken. Op zaterdagmiddag haalde ik zo'n patiŽnt van het station.

 

C. Booy aan het werkAan de Polikliniek voor Orthodontie in Groningen heb ik een groot deel van mijn leven aan de ontwikkeling en verbreiding van vaste beugels gewijd.

De eerste patiŽnten die zo met zo'n mond vol banden rondliepen, werden meewarig nagekeken. Zij hebben het spits af moeten bijten.

 

Advertentie C.Booy in Leeuwarder Courant van 22 december 1962Intussen groeide mijn wachtlijst aan tot enkele jaren. De Friezen bleken geduldig, maar het werd tijd dat ik hulp kreeg. Ik overwoog zeker om mij helemaal in Leeuwarden te vestigen, maar het werk in Groningen juist met de hierboven genoemde werkzaamheden en de internationale activiteiten boeiden mij speciaal.

 

Mijn baas, Professor K.G. Bijlstra (ook een Fries natuurlijk), wilde mij voor het onderwijs behouden en stond mij een dag privť-praktijk extra toe. Dat werd de dinsdag. Ik bleef dan de nacht van maandag op dinsdag over op de Nieuwestad 45 bij mijn vrienden Carla en Max Breuning.

Als ik 's avonds kwam, stond er steevast een beerenburgje voor mij klaar. Ik genoot jarenlang hun weldadige gastvrijheid. Ďs Zomers aan het Pikmeer in Grou.

Zo bokste ik tegen de lange lijst van wachtenden op en schreden de jaren voort, mijn Goede Jaren. (Advertentie hiernaast L.C. 22 december 1962).

 

Later kwam Jan Boersma (1965) mij bij staan. Hij hield ook een zitdag in Leeuwarden. Het duurde echter nog jaren tot dat Friesland volwaardig orthodontisch verzorgd kon worden door Evert Steutel (1966), samen met Henk de Groot (1972) in Leeuwarden, A. Uildriks (1973) in Drachten, S.O. Engelsma (1978) in Sneek, mw. E.M. Groenman (1979) met een zitdag in Drachten en B. Akkerman (1982) in Heerenveen.

Toen kon ik met een gerust hart Leeuwarden verlaten (1980).

DaniŽl van der Meulen (1990) kwam de Leeuwarder praktijk versterken en er kwam vanuit de Leeuwarder praktijk een vestiging in Dokkum (1991). Ook Harlingen werd verzorgd door A.P.de Ruiter (1999).

Nu Steutel en De Groot gepensioneerd zijn, wacht Van der Meulen een kolossale taak in Leeuwarden.

 

Frysl‚n Boppe!

Van huis uit ben ik door de Friezen mede-opgevoed. In mijn geboortedorp Krommenie waren vele notabelen van Friese afkomst; Talsma, Roersma, Houtsma, Hoekstra en Halbertsma de banketbakker. Het was een voorrecht het vertrouwen van de Friezen te winnen en te genieten. Ik heb genoten van de Friese stiptheid en trouw. De taal ben ik niet machtig geworden, maar we verstonden elkaar heel goed. Het waren de beste jaren van mijn leven, waaraan ik dierbare herinneringen overhield, die ik nog koester.

Aan DaniŽl van der Meulen mijn beste wensen, hij is een Fries. Veel succes en werkplezier.

QUOD ERIT REGE !

Professor Cees Booy, orthodontist

Januari 2005, C. Booy "

 

Tijdens het galadiner in de Princenhof te Delft, van het 22ste congres van het European Begg Society of Orthodontics (E.B.S.O.),
gehouden in Rotterdam van 16 tot 19 mei 2007, kreeg prof.C. Booy als eerbetoon voor al zijn werk
voor de ontwikkeling van het vakgebied orthodontie in Nederland en Europa een schilderij aangeboden door de congresvoorzitter.

Aanbieding schilderij aan prof. C. Booy door Rob Muliť

De voorzitter, dr Rob Mulié, biedt het schilderij aan.

Prof. C.Booy onthult het.

Onthulling van het schilderij

Applaus van het internationale gezelschap.

Het schilderij van prof. C. Booy   Prof. C. Booy verguld met het schilderij

Het schilderij met de tekst "QOUD ERIT REGE"

Dat betekent: "Beheers wat komen zal".

Deze tekst staat op het poortje bij de Sint Piterkerk te Grou.

 


Galadiner in Interlaken, Zwitserland, tijdens het E.B.S.O. congres,
op 22 mei 2009, samen op de foto met Daniël van der Meulen.

 

Diner in Aduard op 16 augustus 2012 met prof. Cees Booy
en orthodontist Jobs Linthorst (jaargenoot specialisatie)

 

 


Congres van de Vereniging van Orthodontisten in Nijmegen 27 september 2012
met mijn jaargenoten Thierry Krajenbrink, Winnie van Koldam en Jobs Linthorst
samen met onze onvolprezen opleider prof. Cees Booy.